MỘT BÔNG HỒNG CHO CHA*

Hoàng Nguyên

Tôi nhớ lần đó được tặng một quyển sách đẹp, của nhà văn Võ Hồng “Một bông hồng cho cha".

“Một bông hồng cho cha” nghe hơi lạ? Nhưng khi đọc những lời lẽ thâm trầm trong đó thì dù ai nghĩ mình đã tận hiếu cũng không dám vỗ ngực tự hào. Mọi người sẽ nhớ, ít nhất một lần, mình đã trót bạc bẽo, vô tâm…


“Một bông hồng cho cha” là hành trình từ ngày con mới chào đời:

… Khi cúng đầy tháng, cha châm hương đốt đèn, thành kính cầu xin Mụ Bà và tham lam cầu khấn khắp thần linh phù hộ cho con mau ăn, chóng lớn. Có lẽ đó là lần đầu tiên, lần trọng đại nhất trong đời mà cha trọn lòng nghĩ đến những vị thần linh. Vì con mà xin mà khấn mà cầu…


Rồi con biết cười. “…Rõ ràng là nụ cười của con làm nở những nụ cười xung quanh, làm rạng rỡ những khuôn mặt, xóa mờ những nếp nhăn nơi trán…” Có lẽ niềm hân hoan thiêng liêng đó đã cho cha sức mạnh. Cha nhìn con qua bậc tiểu học, bậc trung học. Cha nhìn con vào đại học và biết rằng “Con bắt đầu lớn, bắt đầu chọn bạn là bắt đầu xa cha. Từ đó cha thường chỉ đóng vai nguồn cung cấp tiền bạc cho con ăn học, may sắm, nguồn kinh nghiệm khôn dại để đưa lời chỉ bảo khuyên răn. Tất cả đều chỉ là lý trí lạnh lùng…”

Những năm tháng đó, mọi sự thương yêu không còn dịp thể hiện ra nữa. Bởi

“…Cuộc sống bắt cha hướng mắt ra ngoài đời, nhìn đời, lăn lộn với đời. Mẹ thì nhìn vào trong nhà, nhìn vuông sân chái bếp, con gà con chó, cây ổi, cây xoài và bầy con của mẹ. Con gần mẹ hơn cha là vậy. Cha lặng lẽ đi làm kiếm tiền, con đâu biết bao nhiêu gian lao cực nhọc, lo toan đối phó làm mệt mỏi gân cốt và trí óc cha. Về đến nhà tìm sự yên nghỉ, nhiều khi mang cái bực bội, cái cáu gắt từ ngoài xã hội mang về theo. Con phải len lén bỏ ra nhà sau, im lặng càng xa càng tốt, gần như muốn xóa bỏ cái hiện hữu của mình. Sự cách xa giữa cha con thường bắt đầu nhẹ nhàng như vậy. Càng thêm xa cách bởi sao cạnh mẹ con thấy êm đềm. Ai làm ra tiền không cần biết, chỉ biết muốn nhai viên kẹo, muốn cắn trái ổi là chỉ cần thỏ thẻ với mẹ. Mua cây viết mới, sắm đôi dép mới… thảy thảy mẹ đóng vai bà tiên. Tội thân cha, cạnh bà tiên hiền, cha thành Thiên Lôi; bà tiên càng hiền, cha càng thành La Sát…”

Rồi cũng đến lúc cha không cần chu cấp tiền bạc, không cần chỉ dẫn bảo ban vì con đã thành người lớn. Đó cũng là lúc

“Cha thỉnh thoảng cảm thấy hơi đau nơi này, chợt nghe có cái nhéo nơi kia. Đôi hồi bỗng mệt vô cớ nhưng cha thường im lặng không nói. Những câu nói không còn cần thiết, êm ái cho con nữa như khi con còn nhỏ. Bây giờ những câu nói đều quấy rầy con. Đành âm thầm nghĩ đến câu Vạn vật vô thường…”

Cha không trách giận gì vì cha nghĩ

“Con nay đang tuổi trung niên, bận theo quyền lực, vui với vợ con, bè bạn, việc báo hiếu cho cha thường tỏ ra bủn xỉn. Nếu có ai trách hững hờ chểnh mảng thì thiếu chi lý lẽ dẫn ra…”

Con cứ vô tâm, không biết về một điều rất đơn giản

“… Cha mẹ già thường cần đôi mắt và bàn tay con, trước và sau giấc ngủ. Đã nằm trong mùng thì lười đứng dậy để khép bớt cánh cửa, để lấy cái mền, để tìm lọ dầu. Ngủ một đêm sáng dậy, trong mình có gì thay đổi, đó là lúc con cần hỏi han mẹ cha mới dám giải bày…”

Con ở xa nên cha mong mỏi:

“…Có thể đôi tháng gởi một bức thư. Nội dung đâu đòi hỏi cao siêu, chỉ cần mươi dòng lược kể một chuyện đã nghe, một điều vừa thấy. Thì cũng như bè bạn gặp nhau, chào nhau một câu rất nhảm mà vẫn rất cần… Sinh nhật cha, tặng một cành hoa. Nếu ở thành phố xa, hai ba đứa con gởi về hai, ba bức điện chúc mừng, tốn không bao nhiêu mà tạo được sự rộn ràng tới tấp…”

Cuối cùng cha đã nói được ước muốn của mình “Một bông hồng cho cha”.

Ngày Vu lan, các chùa tổ chức lễ hội, cha tỉ mỉ kể cho con:

“…Hoa hồng tượng trưng cho mẹ. Để tỏ lòng thương nghĩ tới cha, nhiều nơi buộc thêm dải nơ tượng trưng cho cha. Cha còn: nơ xanh. Cha mất: nơ trắng. Lễ đường xếp thành bốn dãy, dãy cha mẹ song toàn: hoa hồng nơ xanh. Mẹ còn, cha mất: hoa hồng nơ trắng. Mẹ mất, cha còn: hoa trắng nơ xanh. Mẹ cha đều mất: hoa trắng nơ trắng. Người dự lễ đứng theo hoàn cảnh của mình. Có lần, một em nhỏ tuổi chừng lên tám đứng trong hàng hoa trắng nơ trắng. Em nhìn quanh, tủi thân khóc òa và cả lễ đường cùng khóc òa theo…”

Có lẽ cha sợ đến một ngày, con phải xếp vào hàng cùng em bé đó. Cha sợ con phải khóc hối tiếc, muộn màng…

Tôi cũng chỉ là một đứa con vô tâm nên tôi đã khóc.

Sau này, bất cứ lúc nào có dịp mang ra đọc lại, tôi đều khóc và hình như còn khóc nhiều hơn cả những lần đầu…

*Tác giả: VÕ HỒNG

Nhà xuất bản VĂN NGHỆ THÀNH PHỐ HCM-1994