20/11/2009

Phước Nguyễn

Hàng năm cứ đến ngày nhà giáo Việt nam, hắn lại ngồi nghĩ về những quãng ngày đã cũ.... Biết bao nhiêu người thầy đã đi qua trong cuộc đời của hắn, dạy dỗ những bài học cần thiết nào đó, rồi lại chia xa. Họ không phải chỉ là những thầy cô giáo trên bục giảng, hay những nhân vật thành công tên tuổi, mà có khi chỉ là những con người bình thường nhất, thậm chí còn nghèo hèn và khốn khổ. Như một thứ duyên hội ngộ, họ đến rồi đi, nhưng những bài học còn lại là những kim chỉ nam giúp hắn lớn khôn trong cuộc sống này. Hắn không nhớ mớ kiến thức cuộc sống bắt đầu từ đâu, và kết thúc lúc nào. Hắn cũng không biết có một tiêu chuẩn nào để định giá những giá trị của bài học cuộc sống, nhưng hắn đã trưởng thành từ đó. Và họ là những bậc thầy cô giáo mà suốt đời hắn phải tri ân !

....
Nước giếng khơi từ đáy thẳm mang tên 
Nuôi dưỡng những cuộc đời thả nổi 
Mặc cát đảo nghìn năm gió thổi 
Bỗng Việt nam từ một dấu chân người 
(Mai Thảo)

Rồi hắn đi xa, thật xa! Có những lúc bên kia nửa bán cầu trái đất, hắn nhìn lại về chốn cũ, mà nhớ đến những bài học đầu đời. Nhớ đến những người anh, những người thầy đã lần lượt ra đi. Trong cuộc sống, không phải bài học nào cũng ngọt ngào thơ mộng như ... "Thưở còn thơ ngày hai buổi đến trường . Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ "... Mà có những bài học đầy cay đắng ngậm ngùi. Nhưng dẫu sao, thì đó vẫn là những thứ ngậm ngùi cần thiết .

 ....
Màu nắng xế ôi màu hương tóc cũ 
Chiều chơ vơ chiều dạt mấy hồn tôi 
Trời viễn mộng đoạ đày đi mấy thuở 
Mộng kiêu hùng hay muối mặn giữa trùng khơi 
(Tuệ Sỹ)

Cũng có những ngày thơ thẩn bên giảng đường đại học với những môn xã hội học đương đại của Durkheim, Weber, Marx....Hắn lại nghĩ về những ngày lang thang, trốn học, chăn bò, tắm sông... của thời mới lớn !

...
Thưở đầu đời chú bé ôm phao,
Và nhút nhát dĩ nhiên ngộp nước ...( Nguyễn Tất Nhiên)

Những người thầy đã dạy hắn từng sãi bơi đầu tiên, từng cách bám chân gánh phân trên đường làng lầy lội ..." trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" ... Những bước chân đứng lên sau lần ngã qụy với gánh mía trên vai nặng trĩu... Rồi cách bó rơm, cách kẹp hom đánh rạ , cách đổ bùn đường muỗng, cách nướng bắp giữa đồng, cách róc mía, cách nhìn bọt cá lia thia, cách bắt cá bống ống tre của bờ xe nước ...Và có thể sẽ không bao giờ kể hết những bài học đã khắc sâu vào tâm thức của hắn, một đứa trẻ nhà quê bắt đầu tập tễnh vào đời !

.....
Trên vắt vẻo một chiếc cầu tre cũ 
Sớm trưa chiều lặng lẽ đón người qua
Dắt tuổi thơ anh tập tễnh vào đời 
Khi anh lớn, thì chiếc cầu đã gãy ...

Rồi cũng có những ngày hắn đã từng thất bại, chạy trốn cả chính bản thân mình, bên cạnh những đêm vũ trường rượu chè be bét . Cô gái bán bar đã dạy hắn những bài học lạc quan hơn cả Emile Durkheim... Có những lúc hắn lao đầu vào công việc như một thứ tham vọng thiêu thân, người tu sĩ đã dạy hắn cái có, cái không, cái thực cái ảo, để hắn chợt nhận ra những điều cần thiết nhất . Và chắc hẳn trong mỗi cuộc đời chúng ta, đã, đang, và sẽ có biết bao nhiêu người thầy cô vô danh như thế. Một mớ kiến thức học đường, giúp hắn tậu đươc một tấm bằng nho nhỏ. Nhưng những bài học cuộc đời đã giúp hắn tồn tại và trưởng thành hôm nay !

Có một lần, ngày 20/11 hắn mua một bó hoa và một hộp bánh tặng cho bà giáo người Mỹ . Bà hỏi tại sao, hắn trả lời ..." Hôm nay là ngày tri ân thầy cô giáo ở quê hương tôi"... Bà giáo ngạc nhiên cảm ơn, và chớp mắt cảm động. Còn hắn, thì quay lưng đi để che dấu nỗi xúc động khi nghĩ đến bao nhiêu người dạy dỗ hắn còn nghèo khổ ở quê nhà.

Hôm nay, nhìn đứa con hớn hở ôm gói quà trao tặng cho thầy cô giáo, hắn thấy vui lây . Trên đường về, con hỏi .." Hôm nay Ba có đến trường tặng quà cho thầy cô của Ba không ? "

Hắn khựng lại thật lâu, tìm câu trả lời:

".... Con ơi, Ba không còn đi đến trường nữa, nhưng Ba có rất nhiều thầy cô giáo . Họ đã dạy Ba những điều vô cùng cần thiết . Nhưng không phải lúc nào Ba cũng dễ dàng gặp lại họ đâu . Sau này lớn lên con sẽ hiểu !...". Và một câu nói xa xưa của triết gia Aristole chợt trở về trong hắn:

"A true discipline shows his appreciation by reaching further than his teacher".(Tạm dịch - Lòng biết ơn thực sự của sự dạy dỗ là những bước đi xa hơn so với người thầy.)

20/11/2009

PN
(Chân thành cảm ơn những người có công dạy dỗ)